Oorlogsdagboek

April & Mei 1944 wederopbouw in belgië

De 1. SS-Panzer-Division Leibstandarte Adolf Hitler had sinds de herfst van 1943 aan het Oostfront gevochten en was dan ook zwaar uitgeput toen ze in april 1944 naar Turnhout in België werd overgebracht om uit te rusten en te herstellen.

In de daarop volgende maanden kreeg de divisie een reorganisatie volgens de freie gliederung SS-Panzer Division 1944.
De volgende onderdelen moesten opnieuw worden gevormd:
– Een tweede gepantserde Panzer-Grenadier Bataljon voor het II/ SS Panzer-Grenadier Regiment 1.
– Een tweede gepantserde Pionier Kompanie voor het 2./SS Panzer Pionier Bataljon 1.
– Een vierde Werfer Abteilung voor het IV/SS Panzer Artillerie Regiment 1.

Op 15 mei meldde de divisie een tekort van 4.143 manschappen. De divisie ontving ca. 2.000 vervangers ( onderofficieren en manschappen) van haar zusterdivisie de 12^e SS. Pantserdivisie. Daarnaast kreeg de divisie versterking van manschappen uit opgeheven luchtmacht en marine eenheden en nieuwe rekruten (geboortejaar 1926)van het LSSAH Ausbildungs-und Ersatz Bataljon in Spreenhagen,Duitsland.

Juni 1944

Op 1 juni noteert de divisie een sterke van 19.708 manschappen (92%). Maar veel van de pas aangekomen rekruten waren nog niet aan hun training begonnen. Dit werd verergerd door gebrek aan brandstof, tanks en motortransportvoertuigen. 1.081 onderofficieren en manschappen – voornamelijk chauffeurs en technici – volgden hun opleiding in Duitsland.

De divisie beschikte over 28% operationele vrachtwagens en geen enkel halfrupsvoertuig. Het tekort aan onderofficieren was aanzienlijk, slechts 2547 van de 4781 vulden de rangen. Daardoor was de divisie niet gevechtsklaar toen de Geallieerden in Normandië landden.

In de middag van D-day 6 juni kreeg de divisie de opdracht om zich klaar te maken voor vertrek. Maar de toestand van de divisie zorgde ervoor dat het bevel werd ingetrokken.

Het Duitse opperbevel was er van overtuigt dat de landing in Normandië als afleidingsmanoeuvre diende en de daadwerkelijke aanval op Calais zou plaats vinden. Daarom wordt in de nacht van 9 op 10 juni de Leibstandarte verplaatst vanuit naar de omgeving Brugge en Zeeuws-Vlaanderen om een aanval op de monding van de Schelde af te slaan.

In de vroege morgen begon onze compagnie aan haar mars naar het gebied Brugge-Gent. Het was voor de jonge rekruten geen gemakkelijke taak. Veel van de nieuwe chauffeurs hadden door gebrek aan brandstof alleen getraind in een stilstaande tank. Ze konden het marstempo niet bijhouden en werden snel moe. Ook waren ze niet gewend aan de hitte afkomstig van de motor. Ervaren tankcommandanten moesten bijspringen om de tank te besturen. De uitstekende wegen zorgden ervoor dat we minder hoefden de remmen en te schakelen, waardoor we brandstof konden besparen. De compagnie hield kwartier in Ursel waarbij de tanks vanwege dreiging van luchtaanvallen ver uit elkaar stonden. We gebruikten de tijd voor onderhoud en de tanks te schilderen in camouflagekleuren.

10 juni 1944 – Untersturmführer Stiller – 1. SS Pantserregiment – II Bataljon – 7. Compagnie

Op 17 juni begon het grootste deel van de divisie aan zijn reis per trein naar Normandië. Het inladen in treinwagons gebeurt op de Belgische stations Sint Kruis (Brugge), Eeklo, Maldegem en Moerbeke.

De volgende eenheden, in totaal 5.800 man, bleven achter in België:
– Elementen van SS-Panzer-Regiment 1
– III./SS-Artillerie-Regiment 1
– 5./SS-Flak-Abteilung 1 (3,7 cm) (door gebrek aan transportvoertuigen bleef deze achter in Herentals, België om dienst te doen als anti-luchtdoelgeschut voor het Albert Kanaal )
– SS-Werfer-Abteilung 1 (op één batterij na)
– 1. Panzerspähkompanie / SS-Panzeraufklärungs-Abteilung 1
Het lijkt er dus op dat de divisie een sterkte had van minder dan 14.000 man toen het in Normandië aankwam.

Rond 25 juni begint het uitlanden van 20 treinstellen. Als gevolg van de geallieerde bombardementen op spoorwegknooppunten in West-Frankrijk moeten de treinen uitwijken naar het oosten van Parijs en uitladen rond de plaatsen Reims, Château-Thierry, Villers-Cotterêts, Soissons en Laon. Van daaruit kon de divisie alleen ’s nachts verplaatsen vanwege de voortdurende luchtaanvallen.
Zo deed het II./SS-Panzer-Grenadier-Regiment 1 er vijf nachten over om van Reims naar het gebied ten zuiden van Caen te marcheren, wat neerkomt op ongeveer 60km per nacht. Het duurt uiteindelijk tot 6 juli voor alle onderdelen zich in Normandië bevinden.

Van 28 tot 30 juni neemt het  SS-Panzer-Grenadier-Regiment 1 (zonder het III Bataljon) deel aan een tegenaanval ten westen van Caen onder het bevel van de 12^de SS Pantserdivisie. De rest van de divisie komt in de maand juni niet in actie.

juli 1944

Op 6 juli verzamelt de Leibstandarte zich rond Bretteville-sur-Laize, ongeveer 12 km ten zuiden van Caen om als reserve dienst te doen.

Op 11 juli nam de divisie een deel van het front tussen Maltot en Caen over langs de rivier de Orne.

Op 15 juli neemt het stelling langs de lijn St.-André-sur-Orne en Frénouville, ongeveer 3 km ten zuiden van Caen.

Tussen 15 en 17 juli trok 1. SS-Panzerdivisie zich weer terug ten zuiden van de stad Caen om als reserve te dienen.

Op 18 juli begonnen de Britse troepen met een grootscheeps offensief ten oosten van Caen onder de naam operatie Goodwood. Vanaf die dag was de divisie verwikkeld in zware gevechten ten zuiden van de stad. Als gevolg van de enorme verliezen aan Britse zijde werd de operatie op 20 juli opgeschort.

Van 25 juli tot 2 augustus was 1. SS-Pantserdivisie in bittere gevechten verwikkeld bij Tilly la Campagne (ten zuiden van Caen).

augustus 1944

De divisie bleef ten zuiden van Caen tot de nacht van 5 op 6 augustusus, toen twee tankbataljons, twee Panzergrenadier bataljons, een zelfrijdend artillerie bataljon, een geniecompagnie en het Flak bataljon zich naar het westen verplaatsten om deel te nemen aan operatie Lüttich.

Operatie “Luttich” begon op 7 augustus. Het grootste deel van 1. SS-Pantserdivisie viel de Amerikaanse stellingen aan tussen Mortain en Sourdeval (ten noorden van Mortain) terwijl Kampfgruppe “Schiller” – Stab SS Pz.Gren.Rgt. 1, een gemengd Pz.Gren.Bt/. (1 3., 6., 7./SS Pz.Gren.Rgt. 1), een Art.Abt. van SS Pz.Aufk.Rgt. 1, een batterij van SS Wfr.Aht. 1 en verscheidene StuG’s van SS-StuG Abteilung 1 – verder naar het noorden in actie waren. Onderdelen van SS Pz.Gren.Rgt. 1 werden ten zuiden van Vire onder bevel van de 84ste infanteriedivisie geplaatst. Div. De Amerikanen verdedigden resoluut en slaagden erin de aanval af te slaan. Op 10 augustus werd de hele operatie afgeblazen.

Op 11 augustus bereikten de Amerikanen een doorbraak ten westen van Alencon en op dezelfde dag werd de divisie teruggetrokken en naar het oosten verplaatst. Vanaf 13 augustus was het in actie ten zuidoosten van Argentan. Kort daarna slaagden de geallieerde troepen erin een sterke Duitse troepenmacht (waaronder 1. SS- Pz.Div.) deels te omsingelen in de Falaise pocket.

Op 20 augustus slaagde de divisie erin uit de Falaise omsingeling uit te breken. Ze was echter zwaar gehavend en hield bijna op te bestaan als een coherente gevechtsformatie.

Vanaf 22 augustus waren de restanten van de divisie in volle terugtocht richting het Reich. Na felle achterhoedegevechten bij Louviers, wist de divisie op 29 augustus de rivier de Seine over te steken bij Rouen en trok zich verder terug naar het noordoosten.

Locatie Divisie hoofdkwartier:
20 juni Condé-sur-Iton
23 juni La Bagottière